Firmy i placówki

Znani reszelanie i osoby z miastem powiązane.

Wszyscy opisując Reszel skupiają się na jego zabytkach i historii, mało zaś poświęcają miejsca ludziom, którzy tu żyli i tą historię tworzyli. Postanowiliśmy troszkę poszperać i napisać o nich właśnie oraz o ludziach, którzy nie urodzili się w Reszlu, ale byli z nim mocno związani.
Zapraszamy do czytania i dzielenia się opiniami oraz wspólnego dopisywania dalszych informacji o reszelakach.

Urodzeni w Reszlu.

ANGIELIK JÓZEF (1799-1846)- adiunkt Archiwum Trybunału Cywilnego w Warszawie.

ARENT TOBIASZ (1641-1724)- jezuita, prawnik, rektor reszelskiego kolegium.

BORRMANN MARTIN (1895-1974)- poeta, dramaturg, wydawca antologii z utworami pisarzy pochodzących z Prus Wschodnich.

BRICTIUS JAN (1654- 1710)- teolog, pisarz, pedagog.

BRIESE JAN (ur.1815-zm.1883)- uczył się w naszym mieście oraz w Braniewie. Tam też studiował w Liceum Hosjanum. Od 1841r. został księdzem. Ślady jego posługi można odnaleźć w Elblągu, Nowym Stawie, Ornecie, gdzie został w 1869r. proboszczem. W tym samym okresie był posłem do Lantagu (partia Centrum). Założył fundację św. Elżbiety w Ornecie.

DINDER JULIUSZ (1830-1890)- on także jak w/w Briese, kształcił się w Reszlu i w Braniewie. Od 1856r. ksiadz, najpierw jako wikariusz w Biskupcu Resz., potem proboszcz w Gryźlinach i Królewcu. Od 1883r. honorowy kanonik warm., a 3 lata później arcybiskup gnieźnieńsko- poznański.

GIGALSKI BERNHARD (1866-1934)- ukończył Liceum Hosjanum i późniejszy wykładowca tej uczelnie. Był księdzem od roku 1888 i duszpasterzował w Schillingallen, Kłajpedzie i Olsztynie. Inicjator ufundowania pomnika Kopernika w Olsztynie. Aktywny działacz Volksverei für das Katholische Deutschland.

GROSS FRANCISZEK (1790-1856)- adwokat warszawski

KURIOT JÓZEF (1785-1855) topograf wojskowy, gen. rosyjski

KUSCHMALZ FRANCISZEK (de Resel) (1380-1457)- wykształcenie pobierał w Lipsku, Pradze, Wiedniu, gdzie uzyskał doktorat. W późniejszym okresie został doradcą i sekretarzem wielkiego mistrza Michała Küchmeistra von Sternberga. Rok 1417- uczestnik poselstwa krzyżackiego w Konstancji. Duszpasterzował w Dorpacie, a od 13.II.1424 biskup warmiński.

MATERN KURT (1884-?)- twórca fresków w królewskim majątku Kadyny, projektował gmach seminarium duchownego w Braniewie

PRZYBYLSKI (Rohfleisch) IGNACY (1770-1838)- uczył się w Starych Szkołach i Warszawie. Od 14 roku życia w zakonie pijarów, gdzie studiował matematykę. Od 1788r. został nauczycielem domowym księcia Antoniego Sułkowskiego w Rydzynie, potem rektorem szkoły w tym mieście. Jako nauczyciel pracował w Wiedniu, Łomży, Szczuczynie, Poznaniu, Płocku i Kaliszu. Księdzem został w 1794r. Był kapelanem pułku Józefa Sułkowskiego w kampanii napoleońskiej. W późniejszych latach księdzem w Kaliszu i Konradowie. Spod jego ręki wyszły dwa podręczniki: "Arytmetyka z potrzebnymi przystosowaniami monet, miar i wag różnych" (1818) oraz "Geometria początkowa" (1823). Członek Towarzystwa Przyjacół Nauk w Warszawie.

SCHMIDT ANDRZEJ (1726-1790)- rzeźbiarz i snycerz

SCHMIDT KRYSTIAN BERNARD (1734-1784)- syn Jana Krystiana Schmidta, u którego pobierał nauki rzeźbiarskie i snycerskie. Twórca m.in. ołtarzy w Bażynach, Pietraszewie, Bisztynku, Reszlu, a rzeźby jego zdobią np. kościoły w Lidzbarku Warmińskim, Radostowie, Międzylesiu, Kiwitach.

TUŁAWSKI JÓZEF (1699-1781)- szkoła ukńczona w Reszlu i Braniewie. Ksiądz od roku 1723, duszpasterzował w Braniewie i Pieniężnie. Studiował w Niemczech gdzie zdobył doktorat z filozofii. Proboszcz w Babiaku, Lubominie, Dobrym Mieście. Dużą pracę wykonał przy pomaganiu Janowi Fryderykowi Enderschowi w opracowaniu mapy biskupstwa warm. Był on także konstruktorem urządzeń mechanicznych w kościołach w Babiaku i Lubominie, założył słoneczne zegarty. W 1751r. wydał w Królewcu swoją pracę "Gnomonica facilitata".

WILLICH JODOK (1501-1552)- humanista, tłumacz, filozof, medyk. Studiował we Frankfurcie nad Odrą, gdzie póżniej został wykładowcą.

Ludzie powiązani z Reszlem:

Blockhagen Walenty- kształcił się m.in. w Reszlu, poseł do Lantagu.

Borowski Rudolf- od 1852r. był dziekanem w Reszlu

Brachvogel Eugeniusz- historyk warmii, ukończył gimnazjum reszelskie. W 1912r. utworzył muzeum Kopernika

Ditki Antoni- od 1827r. był dyrektorem progimnazjum w Reszlu. Napisał kilka rozpraw o historii Kościoła na Warmii.

Geritz Józef Ambroży- kształcił się m.in. w Reszlu, w latach 1841-1867 biskup warm.

Gorzkowski Franciszek- uczeń reszelskiego kolegium, geometra królewski; podczas obrad Sejmu Czteroletniego zatrudiony przy spisie ludności. W czasie oblężenia Warszawy pojawił się jako Bitterman, który T. Kościuszce przedstawił plany pozyskania dla powstania Warmii, Torunia i Gdańska.

Gotzeheim Walenty- uczeń gimnazjum w Reszlu. Przez prawie 10 lat wikary w Św. Lipce.

Grem Tomasz- kształcił się m.in. w Reszlu. Był m.in. podsekretarzem kapituły warmińskiej

Hipler Franciszek- uczeń naszego gimnazjum. Towarzyszył Filipowi Krementzowi jako doradca na Soborze Watykańskim I.

Jan z Miśni- z jego inicjatywy powstał nasz zamek

Kalnassy Joachim Otto Zygmunt- pobierał nauki w reszelskim kolegium; m.in. sekretarz biskupa Ignacego Krasickiego

Klage Tomasz- zmarł z 1664r. w Reszlu; nauczał matematyki w kolegium reszelskim, a w latach 1636-1641 był przełożonym klasztoru w Reszlu.Po wkroczeniu Szwedów do Braniewa (był rektorem seminarium w tym mieście) opuszcza Warmię i dopiero w 1660r. powraca do Reszla.

Klinger Andrzej- zm. w 1664r. w Reszlu. Doktor filozofii. Dzięki jego staraniom, biskup Waza przeznaczył dość spore fundusze reszelskim jezuitom. W latach 1631-1636 był rektorem kolegium w Reszlu i ponownie raz jeszcze w roku 1661.

Kolberg Józef- duszpasterzował w Reszlu, historyk Warmii.

Korzeniowski Józef- malarz i burgrabia fromborski, który m.in. kształcił się w naszym kolegium

Krüger Andrzej- w gimnazjach w Braniewie i Reszlu był profesorem wymowy.

Kunigk Jan Jerzy- administrator i wikariusz generalny diecezji warm. Kształcił się też w Reszlu.

Lamkowski Wilhelm- fundator katedry filozofii w kolegium w Reszlu, któremu ofiarował także swą bogatą bibliotekę

Lehmann Bernard- w 1882r. założył zachodniopruskie towarzystwo rolnicze (Westpreuisische Bauervereins) i utworzył w Reszlu jego oddzielną grupę.

Lieder Franciszek- kształcił się w Reszlu, nauczyciel i autor podręczników. Autor pamiętnika "Warmia moich lat", w którym to opisuje dość obszernie lata nauki w Reszlu.

Lilienthal Jakub Alojzy-w 1847r. objął stanowisko dyrektora gimnazjum w Reszlu i pełnił je przez 20 lat. Opisał także dzieje progimnazjum reszelskiego (1780-1848).

Liszewski Jan- kształcił się w gimnazjach Reszla i Braniewa. Założyciel Gazety Olsztyńskiej.

Lühr Jerzy- w 1881r. zaczął prace nauczyciela w naszym gimnazjum, gdzie zajmował sie nauczaniem greki, łaciny oraz wychowaniem fizycznym. Założył tu także towarzystwo gimnastyczne. Na podstawie kwerendy reszelskiego archiwum sporządził wyciąg uczniów reszelskich szkół XVI i XVII wieku.

Matern Jerzy- uczeń gimnazjum reszelskiego. W 1916r. został dziekanem reszelskim, w 1931r nadano mu tytuł prałata. Bardzo interesował się historią Kościoła na Warmii i napisał 192 artukuły, a wiele ze swoich opracowań poświęcił Reszlowi. Z okazji 300 lat gimnazjum reszelskiego napisał inscenizację "Der Held von Rößel".

Neumann Hugo- od 1921r. starosta reszelski, oczywiście też uczeń miejscowego gimnazjum. W latach 1924-1930 poseł do Reichstagu z okręgu Olsztyn- Reszel.

Nycz Wawrzyniec Józef- od 1706r. dziekan w Reszlu. Doktor prawa.

Piper Jerzy- w naszym kościele znajdują się 2 obrazy tego malarza: Św. Trójca i Dwunastu Apostołów. On także ukonczył gimnazjum reszelskie.

Poschmann Adolf August- w 1992r. został dyrektorem gimn. w Reszlu; napisał rozprawy o historii m.in miasta Reszel oraz o klasztorze jezuickim w Reszlu. Był on też opiekunem zbiorów reszelskiego muzeum na zamku, które posiadało takie sale ekspozycyjne jak: prehistoria, dzieje miasta, numizmatyka i archiwalia.

Rautenberg Jan- burmistrz Reszla i sekretarz królewski.

Romahn Paweł- redaktor gazety, poseł, od 1893r. proboszcz i dziekan w Reszlu. Ze opiekę nad ludnością podczas wkraczania Rosjan do Reszla w 1914r. został odznaczony Krzyżem Żelaznym.

Sadorski Stefan- sekretarz króla Zygmunta III, założył fundację w Św. Lipce, dzięki niemu w 1632r. w Reszlu rozpoczęło działalność kolegium jezuickie. Według jego życzenia zawartego w testamencie został pochowany w Reszlu.

Stanisławski (von Seegut) Albrecht Zygmunt- pochowany w Reszlu, uczeń miejscowego gimn.; minister króla Augusta III, generalny poczmistrz Prus Królewskich.

Szembek Krzysztof Andrzej Jan- biskup w latach 1724-1740, który ufundował nowy gmach kolegium jezuickiemu w Reszlu.

Szyszkowski Mikołaj- odnowił m.in. zamek w Reszlu, przeznaczył dużą sumę pieniędzy na reszelskie kolegium jezuickie. W latach 1633-1643 biskup warm.

Thiel Andrzej- uczeń gimnazjum w Reszlu; współzałożyciel Warmińskiego Towarzystwa Historycznego.

Woelky Karol Piotr- duszpastarz w Reszlu, gdzie pełnił także funkcję nauczyciele religii w gimnazjum.

To tyle na dziś, niedługo dopiszemy kolejne osoby na podstawie innych materiałów.
Dzisiejszy wykaz przygotowaliśmy na podstawie "Słownika Warmii" autor: Jan Chłosta.

Średnia ocena: 1 (oceniano: 1 głos)
portret użytkownika Gość

Z wielkim zadowoleniem

Z wielkim zadowoleniem przeczytałem tą stronę.
Mimo kilku małych nieścisłości, warta jest kontynuacji
lub rozszerzenia tematyki związanej z bytnością
i działalnością dawnych mieszkańców Reszla.

Z wyrazami szacunku.

Stanisław Gołaszewski

27 VII 2007

Dodaj nową odpowiedź

  • Dozwolone znaczniki HTML: <strong> <cite> <a> <ul> <li> <p> <img> <u> <i> <strike> <br>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
  • Adresy stron www i e-mail są zmieniane automatycznie na linki

Więcej informacji na temat formatowania

CAPTCHA
Pytanie sprawdza czy jesteś człowiekiem, aby zapobiec spamowi.
4 + 9 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.